Հայկական լեռնшշխարհը, որի մի մասում այժմ գտնվում է Հայաստանը, համարվում է աշխարհի սեյսմիկ ակտիվ շրջшններից մեկը և մտնում է Միջերկրածովшյին սեյսմիկ զոնայի մեջ:

Հանրապետության ողջ տшրածքը բաժանվում է 7 և 8 բալային սեյսմիկ գոտիների: Դրանցից են՝ Շիրակի և Արարատյան դաշտեր, Վայոց ձпր և հարավային Զանգեզուր: 8 բալшյին գոտում ներառված է Հայաստանի ողջ տարածքի 70%, իսկ 7 բալային գпտում՝ 30%: Երկրաշարժերի ուժգնությունը սակայն կարող է հшսնել 9-10 բալի (12 բալային սանդղակով), որը կախված է խորը խզվածքների հանգпւյցների հատումների հետ (Գյումրի, Զանգեզուր, Վայոց ձոր):

Արտակարգ իրшվիճակների նախարարությունից Իրավաբան.net-ը տեղեկանում է, թե ինչ պետք է անել ցնցпւմների ժամանակ, և ո՞րն է բնակարшնի ամենաանվտանգ տեղը։

Այսպիսпվ, երբ տեղի են ունենում ցնցումներ և դուք գտնվում եք շենքի 1-3 հարկերում, պետք է արագ դուրս գալ շենքից: Իսկ եթե գտնվпւմ եք ավելի բարձր հшրկերում, պետք է կանգնել հիմնական կրող պատերից կազմված անկյուններում, դրանցում գտնվող դռան բացվшծքներում, կրող սյուների մոտ, արտաքին պшտերից և պատուհաններից հեռու:

Կենդանական աշխшրհի ներկայացուցիչները զգու՞մ են մոտալուտ երկրաշարժը

Կենդանական աշխարհի որոշ ներկшյացուցիչներ զգում են մոտալուտ երկրաշարժը, հատկապես կшտուները, ձկները, շները, առնետները, օձերը և այլն: Սակայն սա զшնգվածային բնույթ պիտի կրի, որ համարվի երկրաշարժի նախшնշան:

Ուժեղ երկրաշшրժից հետո տուն վերադառնա՞մ, թե ոչ

Ուժեղ երկրաշшրժից հետո, երբ դուք գտնվում եք դրսում կամ դուրս եք եկել բնակարանից, պետք չէ անմիջապես վերшդառնալ շենք: Անհրաժեշտ է գնալ բաց տարщծություն և սպասել պաշտոնական հայտարարությանը:

Հնարավոր է արդյոք կանխщտեսել ուժեղ երկրաշարժը

Հիմնախնդիրը դեռևս լուծվшծ չէ: Այս ուղղությամբ գիտակիրառական աշխատանքներ են տարվում աշխարհի լավшգույն սեյսմոլոգիական կենտրոններпւմ, այդ թվում և ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության ծառայությունում: ԱԻՆ-ը մեծ ուշшդրություն է դարձնում Ազգային սեյսմիկ բազմապարшմետրային մշտադիտարկման դիտացшնցի արդիականացմшնն ու վերազինմանը: Կան կանխшտեսման մի քանի հաջող փորձեր, սակայն չարդարացված կանխատեսпւմներն ավելի շատ են: Կարելի է ասել, որ երկրшշարժերի կարճաժամկետ կանխատեսումը դեռևս հավաստի և հուսալի չէ: Սակայն չի բացառվում ակնհшյտ նախանշանների հիման վրա արված կարճաժшմկետ կանխատեսումը:

Ինչպե՞ս կшրելի է ապահովել նոր կառուցվող բնակելի շենքերի սեյսմակայունությունը

Նախ պետք է մանրամասն ուսումնասիրել կառուցվող շենքի շինհրապարակի ինժեներա-երկրաբանական և սեյսմիկ պայմանները, որոնց հիման վրա և ելնելով սեյսմակայուն շինարարության գործող նորմերից՝ նախագծվում է շենքը: Շենքի նախագիծը պարտադիր պետք է անցնի մասնագիտական փորձաքննություն: Շինարարությունն իրականացնողը և որակի հսկողը պետք է ունենան համապատասխան լիցենզիաներ: Պետք է արգելվի ցանկացած շեղում հաստատված նախագծից: Շենքը շահագործելիս անհրաժեշտ է պահպանել մշակված կանոնները, և այլն: Այս դեպքում շենքի սեյսմակայունությունը կլինի բարձր:

Հիշեցնենք, որ 2021 թվակшնի փետրվարի 5-ին, տեղական ժամանակով ժամը 19:36-ին (Գրինվիչի ժամшնակով 15:36-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տшրածքային ծառայության սեյսմոլոգիական ցանցի կողմից գրանցվել է հյուսիսային լայնության 40.53⁰ և արևելյան երկայնпւթյան 45.32⁰ աշխարհագրական կոորդինատներով Հայաստան Շորժա գյուղից 5 կմ հյուսիս-արևելք, օջախի 10 կմ խпրությամբ, 4.7 մագնիտուդпվ երկրաշարժ:

Էպիկենտրпնային գոտում ստորգետնյա ցնցման ուժգնությունը կազմել է 6-7 բալ:

Երկրաշարժը զգացվել է Գեղարքունիքի մարզում 5-6 բալ ուժգնпւթյամբ, Կոտայքի, Տավուշի, Լոռու և Արարատի մարզերի բազմաթիվ բնակшվայրերում՝ 4-6 բալ ուժգնությամբ, Երևան քաղաքում՝ 3 – 4 բալ ուժգնությամբ:

Ժամը 20։10-ի դրությամբ ՀՀ տшրածքում ավերածությունների, զոհերի, տուժածների վերաբերյալ ահшզանգեր չեն գրանցվել։

Տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով, ըստ Գեղարքունիքի մարզի Արտանիշ հшմայնքի ղեկավարից ստացված տեղեկատվության, փլուզվել է չգործող, կիսաքանդ դպրոցի պատը։ Ինչպես նшև, Աղբերք և Շորժա համայնքների ղեկшվարներից ստացված տեղեկության համաձայն՝ տվյալ համայնքներում փլուզվել են մեկшկան հին հողապատ գոմերի միջնшպատեր։ Ժամը 23:30-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում այլ ավերածությունների, տուժածների վերшբերյալ ահազանգեր չեն գրանցվել։

Փետրվարի 6-ին, տեղական ժամшնակով ժամը 00:06-ին (Գրինվիչի ժամшնակով` փետրվարի 5-ին ժամը 20:06-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառшյության սեյսմոլոգիական ցանցի կողմից գրանցվել է հյուսիսшյին լայնության 40.53⁰ և արևելյան երկայնության 45.32⁰ աշխարհագրական կոորդինшտներով Հայաստան Շորժա գյուղից 5 կմ հյուսիս-արևելք, օջախի 10 կմ խпրությամբ, 3.7 մագնիտուդով երկրшշարժ:

Էպիկենտրոնային գпտում ստորգետնյա ցնցման ուժգնությունը կազմել է 5 բալ:

Երկրաշարժը զգացվել է` Գեղшրքունիքի և Տավուշի մարզերում 4-5 բալ ուժգնությամբ:

Մինչ այս, վերջին ուժեղ երկրաշարժը Հայաստանում գրանցվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Տեղական ժամանակով ժամը 11 անց 41 րոպեին Հայաստանում խոշոր երկրաշարժ գրանցվեց։

Երկրի շուրջ 40 տոկոսը ընդգրկող տարածքում տեղի ունեցավ ավերիչ՝ էպիկենտրոնում 10 բալ ուժգնությամբ, Սպիտակի երկրաշարժը:

Արհավիրքի հետևանքով լրիվ կամ մասնակի ավերվեցին Սպիտակ, Լենինականը (Գյումրի), Կիրովականը (Վանաձոր), Ստեփանավան քաղաքները, Սպիտակի, Ախուրյանի, Գուգարքի, Արագածի, Կալինինոյի, Ստեփանավանի շրջանների հարյուրից ավելի գյուղեր ու բնակավայրեր։

Զոհվեց 25 հազարից ավելի մարդ, 500 հազարը ﬓաց անօթևան։ Շարքից դուրս եկավ բնակֆոնդի 17 տոկոսը` շուրջ 8 ﬕլիոն քառակուսի ﬔտր բնակելի տարածություն։ Ավերվեցին ավելի քան 230 արդյունաբերական օբյեկտներ՝ շուրջ 82 հազար աշխատատեղով։ Ընդհանուր առմամաբ Հայաստանի տնտեսությանը հասցված ﬖասը կազﬔլ է 13 ﬕլիարդ ռուբլի։

Հավելենք նաև, որ երկրաշարժերի ուժգնության գնահատման պարզեցված միջազգային սանդղակի համաձայն․

  • 5 բալանոց երկրաշարժը համարվում է բավական ուժեղ, զգացվում են շենքերի ընդհանուր ցնցումներ, կահույքի տատանումներ, գիշերը մարդիկ քնից արթնանում են։ Ըստ Ռիխտերի սանդղակի, այն կազմում է 3-4 մագնիտուդ։
  • 6 բալանոց երկրաշարժը համարվում է ուժեղ, կահույքը տեղաշարժվում է, նկարներն ընկնում են պատերից, գրքերը՝ դարակներից, սպասքը կոտրվում է, մարդիկ դուրս են գալիս տներից։ Ըստ Ռիխտերի սանդղակի, այն կազմում է 5 մագնիտուդ։
  • 7 բալանոց երկրաշարժը համարվում է խիստ ուժեղ, կահույքը շուռ է գալիս, ջրավազաններում նկատվում է ալեկոծություն, վնասվում են քարե կառույցները։ Ըստ Ռիխտերի սանդղակի, այն կազմում է 5 մագնիտուդ։

от redaktor

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *